Sj�lvst�risflokkurin

Sj�mannafr�dr�tturin

13. maj 2012

Føroyski sjómaðurin er afturútsigldur

Danskir sjómenn, sum ikki eru undir DIS, kunnu nú fáa ein nógv størri skattafrádrátt.
Upphædddin sum skal dragast frá skattskyldigu inntøkuni hækkar frá kr. 56.900 til 105.000,- kr. um árið.

Fólkatingið samtykti hesa broyting á sumri 2011, men hon kundi ikki galda fyri ES/EØS lond fyrr enn ES Kommisónin hevði góðtikið broytingina. Nú er tilsøgn komin frá ES og hækkaði frádrátturin kemur í gildi afturvirkandi frá 1. jan 2012.

Donsku manningarfeløgini hava í mong ár arbeitt fyri hesum. DIS skipanin hevur verið sera góð fyri danskar sjómenn. Men teir hava sakna møguleikan at søkja sær hýru undir øðrum flaggi uppá kappingarførar treytir.

Í Føroyum eru frádráttirnir hjá sjómonnum hesir:

- Fiskimenn við føroyskum skipi 14% max 65.800,- kr.

- Undir FAS, skattur á 35% - ongin frádráttur.

- Undir fremmandum flaggi max frádráttur á 92.000,- kr.

Tað má sigast, at kappingin er sera hørð um okkara dugnaliga sjófólk, og her í Føroyum verður tosa um at avtaka sjómannafrádráttin.

                                  vinarligast

                              Annfinnur Garðalíð

                                      Skipari

Samhaldsfesti

10. maj 2012

Hetta mystiska orðið, ið mangan verður haft á lofti. Fleiri siga at samhaldsfesti í Føroyum er í ferð við at verða avtikið. Serliga, er ta andstøðan, og hava sera nógv fakfeløg eisini róð upp undir hetta. Er tað so? Ella er hetta bara møsn, sum andstøðan roynir at siga?

Hvat merkir samhaldsfesti, kunnu vit spyrja okkum? Hyggur ein í orðabókina, verður sagt um orðið samhaldsfastur:
”sum hevur samábyrgd og samstøðu við onnur (serst. í trongum tíðum).... (da. solidarisk)” (útgivið 1998 av Fróðskaparfelag Føroya)

Prinsippi um samhaldsfesti
er jú, at vit øll hava ábyrgd, av hvørjum øðrum, at vit hjálpa hvørjum øðrum. Besta dømið um hetta er jú skattaskipanin, pre flatskattin sjálvandi. Skattaskipanini var progressiv (hækkandi), tí at meirinntøkur hava jú meiri pening at arbeiða við, mótvegis láginntøkum. Og ein mjólkapakki kostar tað sama óansæð lønarstigi. Progressivt viðurkennur, at øll hava ikki líka góðan møguleika at liva, tí at tey hava ikki nokk av peningi. Logikkur fyri búrhøsn. Ella?

Framdar ósamhaldsfastar broytingar?
Aðrar skipanir eru eisini. Als, Heilsutrygd, heilsu- og almannaverk, Barsilsskipan, og ymiskt annað. Eru hesar skipanir broyttar?

1) ALS: Inngjaldið hækkað, men verður tað ikki kravt av háginntøkum at gjalda sama prosentstig, sum restina av samfelaganum. So nógv fyri solidaritet. Og hví skal ein straffast í 10 karensdagar, tí at ein er uppsagdur?

2) Heilsutrygd: Mánaðarliga gjaldið er hækkað við 20,- kr, umframt at egingjald er hækkað við 100,- kr. Hví gjalda vit ikki prosentvíst? Og hví skulu tey 2000 fólkini, sum brúka nógvan heilivág gjalda gildið? Tey flestu hava kroniskar sjúkur og eru eldri! So nógv fyri solidaritet! Upprunaliga skuldi Heilsutrygd gjaldast yvir skattin.

3) Heilsu og almannaverk: Nærverkið kom við einari meting í 2009, at í 2015 fór at vera ein eyka tørvur í samfelagnum á 715 heilsustarvsfólkum. Henda meting er ikki tikin aftur ella broytt. Men hvat ger Løgtingið? Sparingar, sokallaðar rationaliseringar og ólógligir setanarsteðgir.
Talið av fólkum við tørvi á veitingum frá Nærverkinum veksur, men skal hetta náast innanfyri sama krónutal. Nýggj starvsfólk vera ikki sett. Tey, sum hava sáttmálarætt til fast starv, fáa ikki fast starv. Køkshjálpir, reingerð og ymist annað verður spart vekk, í sera stórum vanda fyri tey veiku og útsettu í samfelaganum. Tí at óvitandi politikkarir hava sett sparingar, sum stórstu neyðugu loysn í Føroyum. Og tað uttan nakra sakliga grundgeving.

Samhaldsfesti er hótt
Tað syrgiliga er at dugnaleys og óvitandi seta kósina í Føroyum. Hóast vallyfti! Vit hava longu sæð ein landsstýrismann, Jákup Mikkelsen, kosta føroyska samfelaganum 180 túsund krónur, og tað vegna ógegni. Løgtingsfólk megna ikki at siga sína fólkavaldu hugsan um vemmiliga egna ferða-, ella, kostnaðarendurgjald. Grundgevingin fyri at fáa flatskattin var prosentir, grundgevingin fyri hágmarkið í Als eru krónur. Er tað undarligt at vit eru ørkymlaði?

Samábyrgd og samstøða
Spurningur er hvørt Føroya fólk vil vísa samábyrgd? Samgongulimir royna at lúgva um, at vælferðarsamfelagið verður varðveitt, men tekini vísa annað. Kunnu tit ikki bara vera erlig og vísa okkum tað borgarligu framtíðina? Ella bara svara kritikkinum? Hetta man vera friðarligasta samgonga nakrantíð.

Kanningar vísa at 80 % av fólki halda áfram í sínum sosiala arvi. Ræðandi tøl, sum vísa, at, er ein úr veikum umstøðum, so er tað sera sannlíkt ein verður veikur. Hetta gevur stóra ábyrgd til tey sterku, um at vísa samábyrgd og samstøðu. Hetta er grundarlagið í tí norðurlendska vælferðarsamfelagaðinum. Hví eitt tað mest rættvísa samfelagaði í heiminum skal broytast til okkurt, sum ikki virkar fyri fjøldina, kann ein bert undrast yvir.

Vil bera ein síðstu heilsan til Jenis av Rana, og mín egna flokk, Sjálvstýrisflokkin.
Tykkara andstyggiligu dupultmoralsku hyklarar.
Jenis av Rana hevur spýtt í gronina á sínum egnu veljarum. Kári P. Højgaard hevur selt tí sosial-liberalu hugsjónina fyri sín egna maga og pensjón. Høvdu hesi menn verið menn, so høvdu teir lisið skriftina á vegginum og latið betur (konu)fólk komið til. Eg fáið ikki definera tí politisku støðu annað enn: Fy for den lede!

Teitur Vágadal
sjúkrarøktarfrøðislesandi

Yvirl�sing:

9. maj 2012

Frá ársaðalfundi Eysturoyar Sjálvstýrisfelags á Skála týsdagin tann 08. mai 2012

Yvirlýsing:

Frá ársaðalfundi Eysturoyar Sjálvstýrisfelags á Skála týsdagin tann 08. mai 2012

Vísandi til úrslitið á fólkaatkvøðuni um kommunusamanlegging er greitt, at talan neyvan verður um tann stóra kommunalreformin á hesum sinni. Tí heitir felagið heitir á sjálvstýrisumboðini í kommunu- bý og bygdaráðum, um at gera eitt miðvíst arbeiði, fyri at uppbyggja samstarv millum grannakomunur.

Felagið frøðist um, at tað endaliga er eydnast, at fáa samtykt eina byggilóg, tí lógin ið er tillagað føroysk viðurskifti og verður ein góðskutrygd fyri borgaran, sum byggir sethús ella ognar sær íbúð. Við ásetingum um bjálving, verður eitt ítøkiligt stig tikið á leiðini móti málinum, at minka oljunýtsluna og harvið útláti��.

Fólkið sum livir á útoyggj, hevur serligar avbjóðingar í gerandisdegnum. Vit fegnast um, at avtala er gjørd um oljuflutning til Skúvoyar. Heitt verður á landstýrismannin um at virka fyri, at henda loysnin eisini kann gerast fyri aðrar útoyggjar, sum eru bundnar av oljuflutningi í tunnum.

Breið semja er um yvirtøku útlendingamálum. Vit geva landstýrismanninum okkara fulla stuðul, at henda verður framd 1. januar 2013.

Nú Húsalánsgrunnurin er farin í gongd við at fíggja lutaíbúðir kring landi, kemur gongd á byggivinnuna. Vónandi verður næsta stigið, at grunnurin eisini fær heimild til at veita realkreditlán til privat.

To: Cc: Bcc: Retain options Priority High Low Signature default Encrypt SurgeVault Request confirmation Read Deliver Both From: Toggle cc / bcc / options (switch) Redirecting original message intact. Message cannot be edited. Subject: To add attachments, you can now drag and drop files from your desktop direct to this message header. (never show this hint) Attached: 0 Files Attached Sending as:

�rsa�alfundur Eysturoyar Sj�lvst�risfelags

2. maj 2012

Lýst verður til ársaðalfundar í húsinum hjá Skála Handverkarafelag, Skáltavegur 146, týsdagin tann 08 – 05 2012 kl. 19.00

Frá Eysturoyar Sjálvstýrisfelag.

Lýst verður til ársaðalfundar í húsinum hjá Skála Handverkarafelag, Skáltavegur 146, týsdagin tann 08 – 05 2012 kl. 19.00

Skrá eftir viðtøkunum.

1.       Frásøgn nevndarinnar frá virki felagsins í farna árinum.

2.       Framløga til góðkenningar av grannskoðaðum ársroknskapið við fíggjarstandi.

3.       3. Val av nevnd og tiltakslimum. (smb. grein 13)

4.       Val av grannskoðarum. (smb. grein 13).

5.       Val av umboðsmonnum. (smb. grein 6)

6.       Innkomin mál og uppskot.

7.       Ymiskt

Landst�ri� kunnar kommunust�ri um f�lkaatkv��u

17. april 2012

Hósdagin 12. apríl 2012 var Kaj Leo Holm Johannesen, løgmaður, saman við fýra landsstýrisfólkum og fleiri embætisfólkum á vitjan í Norðoyggjum, her tey høvdu kunnandi fund við kommunustýrini um komandi fólkaatkvøðuna um kommunusamanleggingar.

Hósdagin 12. apríl 2012 var Kaj Leo Holm Johannesen, løgmaður, saman við fýra landsstýrisfólkum og fleiri embætisfólkum á vitjan í Norðoyggjum, her tey høvdu kunnandi fund við kommunustýrini um komandi fólkaatkvøðuna um kommunusamanleggingar. Hilmar Høgenni, deildarstjóri á Kommunudeildini í Innlendismálaráðnum, stjórnaði fundinum, sum varð hildin í býráðshøllini í Klaksvík, har løgmaður og tey fýra landsstýrisfólkini greiddu frá teirra málsøkjum í mun til ætlaðu samanleggingarnar, sum fólkð nú fær høvið at siga sína hugsan um.

Kaj Leo Holm Johannesen, løgmaður, helt hetta vera eina søguliga fólkaatkvøðu, tí hetta er fyrstu ferð, síðan kommunu sóu dagsins ljós í 19. øld, at alt fólkið í Føroyum fær høvi at siga sína hugsan um kommunubygnaðin.

Kári P. Højgaard, landsstýrismaðurin í innlendismálum, herundir eisini kommunumálum, greiddi síðani frá søguni og fortreytunum fyri fólkaatkvøðuni, sum verður hósdagin 3. mai 2012.

Annika Olsen, landsstýriskvinna í almannamálum, herundir eisini eldraøkinum, var triðja landsstýrisumboðið, sum fekk orðið á fundinum, og greiddi hon frá fyrireikingunum av at leggja umsitingina og ábyrgdina av eldraøkinum út til kommunurnar.

Bjørn Kalsø, landsstýrismaður í mentamálum, sum eisini hevur evstu umsitingarligu ábyrgd av fólkaskúlanum, greiddi frá teimum ætlanum, sum eru innan fólkaskúlaøkið, har ætlanir eisini eru frammi um at lata umsitingina av skúlanum út til nakrar størri kommunalar eindir, sum tó framhaldandi – eins væl og eldraøkið – verða undir eftirliti landsstýrissins.

Jørgen Niclasen, landsstýrismaður í fíggjarmálum, var seinasti landsstýrismaðurin, sum fekk orðið á fundinum, har hann greiddi frá teimum fíggjarligu fortreytunum og avbjóðingunum, sum liggja í málinum um samanlegging í størri kommunalar eindir og útdelegeringini av fleiri málsøkjum. Landsstýrismaðurin legði dent á, at landsstýrið er opið fyri at finna ta best møguligu loysnina í samráð við kommunurnar.

At enda varð høvið hjá kommunustýrislimunum at seta spurningar, og varð síðan samskift um ymsar partar av hesum stóra máli, sum nú verður lagt út til fólkaatkvøðu hósdagin 3. mai 2012.

55.000 � 2020!

9. april 2012

Mong eru tey sum hava gjørt gjøldur úr visjónini hjá Tjóðveldi(sflokkinum), undan valið. Sagt er, at føroyingar máttu fara til verka........, í sovikamarinum.

Føroyar uttan visjónir!
Lætt er at flenna eftir Tjóveldi(sflokkinuum) og teirra ”øru” hugskotum, og ”órealistisku visjónum”.

Men, 55.000 í 2020, er tað so langt frá veruleikanum? Vit tosa um eitt tíðarskeið uppá 8 ár. Í núverandi støðu eru tað jú 48.000 íbúgvar í Føroyum. T.v.s.at vit skulu hava ein vøkstur uppá 7000 fólk, ella gott 900 um árið. Er tað óveruligt? Hevur nakar okkara, sum hevur flent eftir lista E, veruliga rokna uppá tað? Hava vit yvirhøvur ómakað okkum at koma við sakligum og fakligum mótargumentum?

Føroyar uttan kjak og visjónir!
Visjónin hjá Tjóðveldi(sflokkinum), er gott dømið, um tann visjónsleysa føroyingin, sum bert megnar at síggja fram eitt ár. Hvussu verður veturin, várið, summarið og heystið? At ætlað framtíðina, er ikki íborið føroyinginum, tí at árstíðirnar ráða og árini eru ymisk. Vit snøgt sagt, megna ikki at fyrihalda okkum til visjónina hjá Tjóðveldisflokkinum.

Hvat gera vit so meðni? Vit flenna at, niðurgera, spilla út, ella finna onkran gamlan syndara í familjuni, ella onkra býtta gerð fyri árum síðani. Hví skulu vit, yvirhøvur lurta eftir onkrum, sum hevur dummað seg?

Kanska, sum mótsvar, kunnu vit spyrja, einaferð royndu vit jú øll at læra at binda lissur? Ella tann sum er uttan synd, kasti fyrsta steinin?
Tí at Tjóðveldisflokkurin er so í minsta lagi komin við onkrum!

Á rættari kós?
Hvat sigur so útlagda framtíðin hjá samgonguni, fram til 2016? Tað mugu guðarnir vita?!

Tær 86 síðurnar, sum fylgja við játtarnarkarmunum, eru alt gomul projekt, sum frammanundan eru útsett í áravís, og annars sparingar. Sparingar meg her, sparingar meg der! Lætt er at spara, men hvat er endamálið?

Er tað yvirhøvur neyðugt ella yvirhøvur forsvarligt at spara? Er tann sokallaði rentudeyðin so nær? Nær er hann ein verulig hóttan?

T.d. kann nevnast útbúgvingarstuðul. Ein stuðul, sum umfatar 3300 fólk í føroyalandi.
Framtíðin, sum skal náa vitanarsamfelagum.
Ið skal menna tað føroyska samfelagið og vaksa um BruttoTjóðarÚrtøkuna (BTÚ).
Hvat sigur samgongan? 7 linjur í einum skjalið á 86 síður, staðfestir: Sparast skal!.

Er sparing visjón?
Sjálvandi er sparing ikki ein visjón. Sparing er miseyðnað leiðsla, sum bert hugsar um rakstur. Politikkur er ikki rakstur! Politkkur skal vera visjónir!
Hugsjónir, sum hjálpa trupulleikar samfelagasins.

Skjalið ”Á rættari kós” er enn eitt prógv um okkara visjónsleys fólkavaldu flokkar, sum ikki megna at hugsa framum sína egnu pensjón ella árliga ferðastuðul!

Einki nýtt projekt! Alt gamalt!
Eingin nýggj visjón!
Eingin greið ábending, um samfelagið skal vera borgarligt ella solidariskt!
Bert sparingar!
Bert rakstur!

Visjónsleysir Sjálvstýrismenn!
Mínir egnu floksmenn, Kári P. Højgaard og Jógvan Skorheim hava prógvað síni manglandu visjónir.

At Sjálvstýrisflokkurin, sum minsti flokkur, megnaði at pressa nøkur mál ígjøgnum, við áhaldni, hevur givið seg yvir til vísjónsleys sparingar átøk, eru sera tungt at bera. Og tað bert fyri avgreiðsluvald.

Sjálvstýrisflokkurin megnaði at venda prátinum til útbúgving, og vóru lyftini mong frá øllum síðum. Men at síggja hesar ryggleysu, afturatfinnandi menn, er syrgiligt.
Farnir í somu fellu, sum flestu samgongufólk gera. Samgongan veit best, samgongan bestemmar, .......náh!!

Vóru teir menn, spýgu teir kamelarnar upp aftur, og fylgdust við Jenis og Bill til hurðina!

Útbúgving er fullkomiliga gloymd, fólkaminking á 75 um árið er totalt órelevant, vit hækkað bara pensjónsaldurin! Hvar er visjónin, hvar er politikkurin? Er fólkaminking ikki ein samfelagsvandi?

Mín áheitan á flokkarnar í Løgtinginum, er bert henda eina:
Fáið tykkum eina visjón. Rakstur er ikki ein visjón! Rakstur er rakstur. Tað hava vit embætisfólk til. Hvussu vit skipa samfelagið, er uppgáva flokkana. Men tað eru tað tíanverri eingin sum megna; .......í løtuni.

Teitur Vágadal
skuffað valevni hjá Sjálvstýrisflokkinum

Umhv�rvisfundur � Svalbard

29. marts 2012

Norðurlendsku umhvørvismálaráðharrarnir hildið fund á Svalbard.

Norðurlendsku umhvørvismálaráðharrarnir hildið fund á Svalbard.

Har viðgjørdu vit, millum mong onnur mál, sjálvandi eisini veðurlagsbroytingina, sum er ein av stóru umhvørvisspurningunum í okkara tíð. Og vandi er fyri, at vit á okkara leiðum verða meint rakt, tá jørðin ornar enn meira. Meiri avfall, fleiri ódnir o.s.fr.

Men tað er longu nú greitt, at arktiska økið er og verður serliga meint rakt. Longu nú er stórur partur av ísinum bráðnaður, og roknað verður við, at áðrenn langt um líður, verður at kalla allur ísurin burtur um summarið.

Millum annað skrivaðu vit undir yvirlýsing um at avmarka útlát av evnum, ið steðga stutta tíð í atmosferuni. Tað er m.a. sót, ið stavar frá brenning. Sótið legst á ísin, og fær hann at bráðna nógv skjótari enn áður hildið.

J�rgen er fyri ognarskatti!

28. marts 2012

Herfyri hevði Kringvarpið samrøðu við Jørgen Niclasen, um hví konjunkturlóggáva ikki var neyðug. M.a segði landstýrismaðurin, at tað er ikki neyðugt at stovna enn eitt ráð, sum fer at kosta pening, og enntá fer at gera skaða. Heldur átti Løgting og Landsstýrið at brúkt tey búskaparamboð, sum longu eru, segði Jørgin Niclasen. Nevnast kunnu: Landsbankin, Hagstovan, Búskaparráðið, og onnur sum eg ikki komi í tankar um beint nú.

Fíggjarkreppa og búskaparráð?
Ein skuldi trúð, at í hesum tíðum, tá størsti tørvur er á búskaparligum ráðum frá serfrøðingum, vórðu tey væl lýdd. Men tó tykist tað ikki stórt margháttiligt, at tilráðingar frá Búskaparráðnum hvørva sum døgg fyri sól, so skjótt Búskaparráðið er komið við eini frágreiðing. Soleiðis hevur verið seinastu árini.

Men glottar eru allarhelst at hóma. At Jørgen sigur, at núverandi amboð eru dekkandi, so kunnu vit ganga útfrá, at politiska skipanin fer at virða tey, sum Jørgen Niclasen sjálvur sigur við Kringvarpið 23. mars. Hetta eru sjálvandi góð tíðindi, og kunnu vit bert fegnast um, at Búskaparráðið kemur til sín rætt.

Hvat sigur Búskaparráðið so?
Á heysti 2010 verður sagt soleiðis:
”Tá ið meiri inntøkur skulu fáast til vega, eigur minni avlagandi skattur at verða nýttur, heldur enn at hækka nógv t.d. inntøkuskattin, sum er ógvuliga høgur, sum er. Búskaparráðið hevur fyrr skotið upp tilfeingisgjald, hægri orkuskatt og bústaðarskatt.”
Nú er, sum øllum kunnugt, flatskatturin veruleiki, ein herskin bitið hjá mongum, men framvegis veruleiki. Skattainntøkurnar eru minkaðar, og hvat skal síðani gerast?
Latum okkum hyggja at tilráðingunum.

Tilfeingisgjald hava vit hoyrt, sum slatur, kanska verður veruleiki saman við Fólkaflokkinum. Eingin loyna er, at flestu flokkar á tingið eru fyri tilfeingisgjaldið. Av onkrari løgnari orsøk, hevur tann mest liberali flokkurin verið ímóti, men hetta tykist at broytast. Sjálvandi er tað best fyri vinnuna, sum Fólkaflokkurin er so góður við.

Orkuskattur tænir sjálvandi tí endamálið at minka um CO2 – útlátið. Ásannandi at oljugoymslurnar vara ikki ævigt, er tað umráðandi, at samfelagi leitar móti varandi orkukeldum. Hetta kann gerast við at varandi orkukeldur fáa fyrimun, framum nátturugoymslur av ymiskum slag. Nevnast kann t.d. fyrimun til vindmyllur, hitaskipanir, jarðhiti, o.m.a.

Ognarskattur er ikki nakað ókent fyribrigdið. Ókent í Føroyum, men í tí mest liberalu tjóðini, USA, er tað ein sjálvfylgja.
Undrast kann á at ognarskattur verður nýttur. Ein orsøk kann vera, sum Búskaparráðið sigur á varið 2010: ”Skattur á fasta ogn, bústaðarskattur o.tíl. er mettur at vera minst avlagandi skattur sum heild.”

Nógv hevur verðið funnist at skattatrýstinum í Føroyum, og hvussu tað kann lættast um hjá fólkinum. Víðari verður grundgivið: ”Orsøkin er, at hann ikki eins nógv og t.d. skattur á lønir ávirkar, hvussu nógv fólk vil arbeiða o.tíl”.

Nevnast kann at ognarskattur og inntøkuskattur tilsamans í USA var í 2009 í meðal eini 4 - 9%.
Mantraði hjá Jørgen Niclasen hevur alla tíðina verið, at tað skal loysa seg at arbeiða.

So er kanska ognarskattur sera ynskiligur fyri Jørgen Niclasen?

Hvat skal gerast?
Hví politiska skipanin ikki hevur viðgjørt frágreiðingarnar hjá Búskaparráðnum, kann ein undrast yvir, men Jørgen Niclasen hevur nú sagt, at vit skulu brúka tey búskaparligu amboðini, ið eru. So vil eg bara heita á Jørgen Niclasen at fylgja sínum egnum orðum og viðgera sakliga tær tilráðingar, sum Búskaparráðið kemur við.

Teitur Vágadal
sjúkrarøktarfrøðislesandi

Landsfundurin � Sk�la 2012

22. marts 2012

Mikukvøldi 22. mars varð Skála karmur um landsfund Sjálvstýrisfloksins 2012. Kári P. Højgaard floksformaður helt hesa røðuna.

Landsfundur Sjálvstýrisfloksins á Skála.

Leiklutur okkara, síðan samgongan varð skipað í november.

Neyvan nakrantíð, hevur so stórur ágangur verið á eina nýskipaða samgongu, sum tað hevur verið móti núsitandi. Treyðugt so er nógv hent hesa tíðina síðan landstýrið tók við 15. november. Tíðin hevur verið merkt av semjuni og høvuðsmálunum hjá størru samgonguflokkum okkara ávikavist skatting av pensjón við inngjald saman við flatskattaskipanini. Hitt ógvuliga prinsipiella samtykta málið, er prístalsregulering av fastfrysta blokkstuðlinum.

Skaldi kvøður: Tvinnir eru kostirnir, hvørgin er mjúkur. Hesa niðurstøðu kunnu vit øll skjótt blíva samd um, og herskin hevur kosturin higartil verið at svølgt sum sjálvstýrisfólk. Alternativid var at sita í andstøðu triðja valskeiði á rað, tað var ikki mett at verða ráðiligt, og uttan iva hava vit betri møguleikar at gera okkara ávirkan galdandi innanfyri eina samgongu enn vit hava í andstøðu.

Ein spurningur sum hevur fingið stóra rúmd og nógv hava sett spurnartekin við, er avgerðin hjá landstýrismanni Sjálvstýrisfloksins, um at leggja uppskot fyri Løgtingið, um at avtaka lógina um setan av Rættarskipanarnevnd. Eg skal royna stutt at greiða frá, hví eg tók hesa avgerð, at avtaka eitt av teimum fáu lógaruppskotum, ið tað eydnaðist okkum at fáa samtykt sum andstøða.

Talan var um at avseta 1,7 mió til at seta eina nevnd sum skuldi arbeiða við hesum máli. Innlendismálaráðið, sum skal umsita lógina, var eftir lógaruppskotinum ikki umboðað í nevndini.
Arbeiðið varð av løgfrøðingum í Innlendismálaraðnum mett til at verða sera umfatandi; um ein fullfíggjað dagføring skuldi gerast av revsilógini, umframt at nevndin skuldi gera eina nýggja tillagaða føroyska rættargangslóg. Mett varð, at hetta arbeiðið uttan iva var meira umfatandi enn arbeiðið við at gera eina føroyska ( grundlóg) stjórnarskipan. Hetta arbeiðið hevur higartil kosta omanfyri 11 mió, og enn eru vit ikki komnir á mál.

Eg havi fingið eina bundna uppgávu frá Løgtinginum og hon er, at umfatandi sparingar, tillagingar og skerjingar skulu gerast á málsøkinum. Ongin nýggj rakstrarjáttan varð givin, og nýggja uppgávan og aðrar útreiðslur skuldu finnast innanfyri karmarnar við umraðfestingum ella skerjingum av øðrum virksemi. Tí sá eg ongan annan møguleika enn tann sum bleiv gjørdur, hóast tað kostaði mær bæði háð, spott og niðurgerðing.

Arbeiðið við at yvirtaka útlendingamál heldur áfram. Ein fundur hevur verið millum føroyskar og danskar myndugleikar eftir løgtingsvalið. Hetta arbeiðið raðfestir landstýrismaðurin sum alneyðugt. Embætisfólk sum luttaka í arbeiðinum meta, at áleið 80% av fyrireikingararbeiðnum er gjørt og verður liðugt áðrenn árskifti.

Lógaruppskotið um yvirtøku av útlendingamálum kann leggjast fyri Løgtingið í heyst og yvirtøkan fremjast sambært samgonguskjalinum 1. januar 2013. Ein fortreyt er sjálvsagt, at tær neyðugu 3 milliónirnar, sum metti meirkostnaðurin til raksturin av at fyrisita málsøki eftir yvirtøkuna verður funnin á fíggjarlógini sum meirjáttan til Innlendismálaráðið. Peningurin finst ikki innan verandi karmar, men hendan yvirtøkan er avtalað og niðurfeld í samgonguskjalið, tí skal hon sjálvsagt eisini fremjast.

Útoyggjamál er eisini málsøki, landstýrismaður Sjālvstýrisfloksins umsitur. Gongdin við fólkaflyting úr útjaðaranum inn móti teimum størru bygdunum og býum er tann sama í Føroyum, a sama hátt sum hendir í grannalondum okkara.

Eitt mál sum hevur fingið nógva umrøðu og nógv undanfarin landstýrisfólk hava roynt at loysa, er flutningurin av olju í tunnum til útoyggj.
Bæð umhvørvisliga og menniskjansliga, er hesin flutningsháttur ótolandi í 2012. Tunnurnar eru tungar at fáast við, ávís dálking stendst av hesum flutningshátti. Tær skemma bygdaumhvørvi, har tær liggja í túninum runt um í bygdini, og avleiðingarnar av vindi og veðri gera, at nógvar tómar tunnur enda á sjónum.
Her er ein loysn funnin fyri Skúvoynna, sum fer at virka so skjótt sum tangin við pumpu og teljara er fingin til vega. Útgerðina fær kommunan til vega við stuðli úr Innlendismálaráðnum, og fólk eru glað og vælnøgd við úrslitið.

Vónandi finna vit eina líknandi skipan sum tann í Skúgvi, fyri tær útoyggjar, sum enn eru bundnar av oljuflutningi í tunnum.

Landstýrismaðurin fer tíðliga í summar eina rundferð kring landið saman við Landsverk, at vitja útoyggjarnar, til tess at fáa kunning um støðuna. Somuleiðis er ætlanin við egnum eygum at síggja verkætlaninar, ið skulu fremjast.

Fiskivinnan hevur havt stórar avbjóðingar. Heimaflotin sum hevur sítt grundarlag í fiskiskapinum á landgrunninum, hevur tungt við at fáa raksturin at hanga saman. Oljuútreiðslurnar er hækkaðar almikið, og fiskaprísirnir hava ikki fylgt við, samstundis sum fiskiskapurin hevur verið vánaligur serliga eftir toski, hýsu og nú eisini upsa. Rentan er órímuliga høg í mun til okkara kappingarneytar, agnið er hækkað, gjald til Trygdargrunnin er álagt vinnuni, tí er bert ein spurningur, hvussu leingi hûkaflotin yvirlivir, um ikki ein vend kemur í.

Hinvegin hava langfaratrolararnir og skipini sum royna eftir uppisjóvarfiski gott fiskarí og stórar kvotur, so hesin partur av flotanum hevur tað gott.
Fiskivinnan er í stóran mun yvirkapitaliserað, við sínámillum keyp og sølu av fiskiloyvum og fiskidøgum, samstundis sum partur av hesum peningi er tikin út úr vinnuni. Politiska avbjóðingin er, at fáa støðga hesi víðarisølu av fiskiloyvinum. Tá eitt skip verður selt, skal prísurin ikki fleirfaldast, grundað á fiskiloyvi. Verður serligur vinningur, skal hesin sjálvsagt koma til góða hjá landinum, sum er eigari og útskrivar loyvini.

Ein onnur avbjóðing er at tryggja, at galdandi lóg um, at útlendingar bert hava loyvi at eiga ein triðing í føroyskum fiskiskipum verður hildin. Her fekk Sjálvstýrisflokkurin niðurfelt í samgonguskjalið, at fult gjøgnumskygni skal valda í eigaraviður-skiftunum í føroyska fiskiflotanum. Landstýrismálanevndin staðfesti í 2006, at viðgerðin í Fiskimálastýrinum, tá skip skifta eigara, ikki veitir trygd fyri, at ásetingarnar í grein 7 í lógini um vinnuliga fiskiskap verða hildnar.
Einklasti og tryggasti háttur, um vit framhaldandi ynskja, at føroyingar framhaldandi skulu hava ræðisrættin yvir lívsgrundarlagnum í hesum landi, er at gera sum grannin í Útnorði Ísland, og nokta útlendingum møguleikan við ognarskapi í fiskivinnuni á sjònum.

Tað er munur á at sita í andstøðu, í mun til at sita í eini samongu við fíggjarligu og politisku ábyrgdini av landinum. Allar útreiðslur skulu fíggjast, men alt ov ofta síggja vit um uppskot og hugskot, sum ljóða væl í oyrunum og eru populistisk, men tey hava onki hald í verðuleikanum, tá kostnaðurin og avleiðingarnar eru kunnugar. Raksturin av samfelagnum er vorðin alt ov kostnaðarmikil, avbjóðingin er, at fáa vent búskaparligu gongdini og fáa stóra halli á fíggjarlógini burtur.

Langtíðarútbyggingarætlan fyri næstu 12 árini skal gerast. Íløguætlanin fyri áleið 300 milliónir árliga er karmurin. Avbjóðingin er, hvussu vit á skynsaman hátt í politisku kvørnini fordeila íløgurnar kring landið á besta hátt.

Kommunumál fylla nógv í hesum døgum. Í samgonguskjalinum stendur at vit skulu hava færri og burðardyggar kommunur. Eitt týdningarmikið sig á leiðini, er vegleiðandi fólkaatkvøðan, sum verður hildin á Krossmessu 3. maj.

Hoyringskriv er sent út til kommunufeløgini og allar kommunurnar um ætlaninar, at leggja eldrarøkt út til kommunur/kommunal samstørv, at umsita 1. januar 2014. Semja er eisini um, at fólkaskúlin skal eisini leggjast út til kommunurnar at umsita í hesum valskeiðnum. Hoyringsvarini ið eru innkomin, eru í stóran mun lík. Ivasemi er um, hvussu fíggingin verður skipað, tá peningur skal fylgja við uppgávuni. Hvussu javnseta vit økini, nú 4 spildurnýggj røktarheim eru ella verða bygd, har onnur øki hava gomul og niðurslitin røktarheim sum treingja til ábøtur og endurnýggjan.

Kommunusamanleggin er sum sagt eitt ógvuliga viðkvæmt evni, og nógvar kenslur eru knýttar at hesum. Sjálvsagt vóna vit, at fólkaatkvøðan fer at bera við sær, at talið av kommunum minkar munandi, frá teimun 30 vit hava í dag. Hyggja vit at grannalondunum, so tóku grønlendingar við 56 túsund borgarum og einum landið, sum í stødd er meir enn 2 mió. ferkilometrar, stigið fult út í 2009, og minkaðu talið av kommunum úr 18 niður í 4 stórkommunur. Teir hava í hesum sambandi havt eftirmeting av samanleggingini í Ilulissat. Á ráðstevnuni luttók íslendski ministarin og føroyski landstýrismaðurin í kommunumálum umframt dons umboð.
Hóast nógv ivasemi framvegis valdar, saman við eini ávísari missnøgd um eindirnar ( serliga í Norðurkommununi ), var niðurstøðan, at hyggjast skal frameftir. Breið semja varð um, at samanleggingin var neyðug.

Ísland við meir enn 300 túsund íbúgvum hevur 75 kommunur í dag. Øgmundur Jónasson innanríkisráðharri metir eisini, at talan er um alt ov nógvar kommunur; men hansara niðurstøða er líknandi tí føroysku, at øll kommunusamanlegging í Íslandi skal gerast sjálvboðin.

Sjálvstýrisflokkurin hevur verið gjøgnum mangar brotasjógvar.
Stórar broytingar eru hendar í floksleiðslni. Jógvan Skorheim hevur tikið yvir løgtingsessin hjá Sjálvstýrisflokkinum, og hetta hevur hann megnað væl. Tað er neyðugt at yngri kreftir koma til og nema sær neyðugu royndirnar. Eisini hevur Kristianna Winther Poulsen fingið roynt síni evni á Løgtingi tvær vikur við góðum úrslitið.

Í Landsnevndini eru eisini broytingar hendar. Eg fari at nýta høvi at takka Jan Joensen fyri tað góða arbeiði, hann hevur gjørt fyri Sjálvstýrisflokkin sum landsnevndarformaður. Eg fari somuleiðis at takka nusitandi landsnevndarformanninum Karl A Olsen fyri, at hann vildi átaka sær hesa krevjandi uppgávuna.

Góðu tit sum stríðast í lokalfeløgunum kring landið. Tøkk fyri tykkara leiklut fyri Sjálvstýrisflokkin. Nevndararbeiðið er sjálvboði og krevjandi, tí er tað bert áhugin og brennandi sjálvstýrisneistin, sum dríva verkið. Uppundir valini er regluligt samskifti, og ein merkir felagskap og samanhald, tí øll ynskja eitt so gott úrslit fyri flokkin sum gjørligt. Aftaná valið kemur eitt tómrúm, har gleði ella missnøgd, alt eftir valúrslitinum, seta síni spor. Ivaleyst sita eisini nógv eftir við kensluni at verða gloymd, nú valið er av, og ein saknar samskifti og tøkk.

Eg fari at biðja um fyrigeving, at eg ikki betur havi megnað at víst mítt takksemi fyri tykkara leiklut. Uttan tykkara hjálp og viðvirkan, var eingin Sjálvstýrisflokkur. Tí fari eg at frambera eina hjartans tøkk til øll tykkum sum stillaðu upp, tykkum sum hjálptu til og stuðlaðu. Tøkk til tykkum sum framhaldandi eru virkin, eisini tit sum stríðast í fremstu røð.

Sjálvstýriskósin hevur síðan flokkurin sá dagsins ljós, verið ein stig fyri stig gongd móti sjálvstýri og sjálvbjargni. Tá spurningurin verður reistur um, hvussu væl hendan gongdin hevur eydnast, eru meiningarnar helst fleiri. Flestu halda, at sjálvstýristilgongdin gongur alt ov seint, men ikki slepst undan at samantvinna fíggjarligu støðuna, við sjálvstýristilgongdina. Tíverri hevur manglandi fíggjarliga stýringin viðført, at vit hava havt stórt hall seinastu árini, sum er fíggjað við sølu av almennum ognum og lántøku. Nú er ein greið ætlan stungin út í kortið, sum støðgar hesi gongd.

Neyðugt er at vit standa saman og lyfta í felag, tí tung tøk skulu takast, um vit skulu klára at venda skeivu gongdini.

Saman standa vit sterk. Vit ganga órædd stig fyri stig sjálvstýrisleiðina, og líta fram við treysti.

Gott sjálvstýrisfólk, góðan landsfund

Landsfundarsamtykt

22. marts 2012

Her er fundarsamtyktin, sum varð gjørd á landsfundinum á Skála í gjárkvøldið.

Landsfundarsamtykt Sjálvstýrisfloksins á Skála 21. mars 2012

Sjálvstýrisflokkurin vil virka fyri breiðum semjum millum allar flokkar á tingi, tvørtur um floksmørk.

Orkupolitikkur
Sjálvstýrisflokkurin heitir á landsstýrið, um at orða ein greiðan orkupolitik, so at vit í nógv størri mun kunnu gagnnýta varandi orkukeldur í Føroyum; og at vit í so lítlan mun sum gjørligt eru tengd at alsamt hækkandi oljuprísinum.

Útlendingamál
Nú samráðingarnar um at yvirtaka útlendingamál er komið so langt ávegis, at komið verður á mál í ár væntar Sjálvstýrisflokkurin, at uppskot um yvirtøkuna verður borið í løgtingið í heyst, og yvirtøkan framd 1. jan 2013. Játtanin á 3 mio kr má fylgja við, samsvarandi øktu arbeiðsbyrðuni.

Barnakekkur
Sjálvstýrisflokkurin fegnast um, at barnafrádrátturin verður hækkaður og heldur, at samgongan eigur at umhugsa, at frádrátturin verður broyttur til ein barnakekk. Møguleikin við hesi broyting er, at barnafamiljur, sum ofta eru hart sperdar, betur merkja ágóðan av hesi veiting enn av verandi frádrátti.

Fólkavøkstur
Sjálvstýrisflokkurin ásannar, at landsins fólkavaldu ikki hava megnað at skapa nøktandi karmar fyri neyðugum fólkavøkstri í føroyska samfelagnum. Ovurhonds stóra kvinnuundirskotið ber boð um, at tað serliga eru ungar gentur og kvinnur í burðardyggum aldri, sum fara av landinum. Um vend ikki fæst í hesa gongd, eru framtíðarútlitini einar avtoftaðar Føroyar.

Løgtingið eigur sum skjótast at taka stig til at fáa meira vitan um orsøkirnar til kvinnuundirskotið fyri at finna fram til loysnir, sum kunnu eggja fleiri kvinnum til at flyta til Føroya.

Útbúgvingar
Sjálvstýrisflokkurin ásannar, at lykilin til eina bjarta framtíð er eitt útbúgvið fólk. Vit eiga at miðja eftir, at talið av lesandi á hægri lærustovnunum í Føroyum verður tað sama, sum talið av føroyskum lesandi uttanlands.

Eldraøki
Sjálvstýrisflokkurin ásannar, at tað hevur stóran týdning at skipa ein miðvísan eldrapolitikk. Vit taka undir við, at ein pensjónsnýskipan verður gjørd.

Livikostnaður
Sjálvstýrisflokkurin heitir á landsstýrið og løgtingið um at gera neyðug átøk fyri at lækka livikostnaðin í Føroyum.

Sjálvstýrisflokkurin ásannar, at tung tøk skulu takast, og vit eru til reiðar at gera neyðugar rationaliseringar í samfelagsbygnaðinum.

Landsfundur

15. marts 2012

Landsfundur á Skála

Landsfundur

Landsfundur Sjálvstýrisfloksins verður mikukvøldið 21.03.’12 kl. 19.00 í hølunum hjá Skála Handverkarafelag, Kumláarbrekka 1.

Skrá sambært §4, stk. 8 í Lóg fyri Landsfelag Sjálvstýrisfloksins; á skránni er m.a. frágreiðing frá landsstýrismanni og løgtingslimi umframt politiskt orðaskifti.

Landsnevndin

Landsfundur

14. marts 2012

Landsnevndin skipa av n�ggjum

23. februar 2012

Karl A. Olsen nýggjur Landsnevndarformaður

14. desembur 2011 skipaði Landsnevndin seg soleiðis: Karl A. Olsen, formaður, Kristianna Winther Poulsen, næstforkvinna, Jan A. Joensen, kassameistari, Eileen Sandá, Anfinn Garðalíð, Eyðun Poulsen, Dávur í Dali.

F�lkvald ella pengagla�?

23. februar 2012

Ferðastuðulin til tey fólkavaldu verður viðgjørdur á Løgtingi í hesum døgum. Nógv er tosa og nógvir eiðir, eru nokk eisini havdir á lofti. Upp á tíðina siga flest øll, men bíða nú, hvussu er kjakið á tingið?

Skjótt fór kjakið yvir í lønina hjá teimum fólkavaldu. Barður Nielsen segði, at man fær tað, sum man betalir fyri. Hvussu skal hetta skiljast? Er støðan í landinum so gysilig tí at løgtings- og landstýrissfólk fáa so lítið í løn?

Rodmundur Nielsen hevði at “smørholinum” Tórshavn.
Bill Jusitinussen brúkti orð sum øvundsjúka um uppskotstillaran. Segði at talan var ikki um ferðastuðul, men kostnaðarendurgjald.
Ok? Og hvat so, tað er framvegis at halda vanliga borgaran fyri stóra rukku at tey fólkavaldu skulu fáa 5-10 ferðir so nógv í ferðastuðul........, orsaka kostnaðarendurgjaldið eitur tað. Hevði gjarna vilja sæð kvittanir fyri bensin ella diesel, sum kostnaðarendurgjaldið skal eitast at vera fyri.

Helgi Abrahamsen roynir at sláa tað upp í glens, at vit taka frá vinstra lumma og koyra í høgri, fyri síðani at gera akkurát tað øvugta enn einaferð.

Sá enntá at onkur tók vaskiklæðini hjá tingfólkum í Tórshavn við upp í kjakið. Og eg sum helt at tað skuldi kjakast fakliga og sakliga í Løgtinginum.

Lønin
Nú hevur Bárður Nielsen verði fíggjarstjóri. So átti hann at vita, at flestu arbeiðsáttmálar hava lønarstigar. Um vit fylgja hansara tankagongd, er tað uppá tíðina at vit innføra lønarstigar.

Latum okkum vera erlig her, nýggju tingfólkini siga tað eisini javnan, tey eru óroynd. Hví skulu so óroynd fáa somu løn, sum tey royndu? Vit fáa jú tað sum vit gjalda fyri.

Ein møguleiki hevði verið at lønt eftir hvussu nógv valskeið tey fólkavaldu høvdu sitið. So fingu tey løn eftir royndum. Og so fingu vit eisini tað vit gjalda fyri.

At vera fólkavaldur er sjálvandi eitt tignarstarv og skal lønast hareftir, men tað hevði verið eitt hugskot at fylgt tankanum hjá Bárði Nielsen. Soleiðis arbeiðir arbeiðsmarknaðurin, so hví ikki Løgtingið?

Fólkavald ella starv?
Men eitt vil eg aldrin trúgva tá eg hoyri tað, og tíanverri havi eg hoyrt tað alt ov ofta, og aftur hesuferð. Um lønin er ikki nóg góð, aftra fólk seg við at stilla upp!

Og eg sum helt at man stillaði upp í politikki fyri at frambera sína politisku hugsjónir! Men kanska hugsjónirnar ikki røkka longur enn til matarlepan hjá summum. Um løn skal vera drívmegin, so hava hesi vælsignaðu ella annað fólkavaldu dyggiliga misskilt okkurt.

Einasta treyt fyri at koma á ting, er at vera fólkavaldur. Tað er einki krav at ein hevur lisið hasar bøkurnar, tikið hasa útbúgvingina ella havt tað starvið. Løgtingsfólk skulu umboða okkum og frambera okkara hugsjónir. Sjálvandi skulu tey hava løn, men tann dagin tey siga at lønin er avgerandi, so hava tey so dyggiliga misskilt okkurt, og best var at tey trektu seg aftur, og tað beinavegin! Vit borgara vilja hava tráan eftir politiskum hugsjónum, ikki tráan eftir pengum!

Aftur til ferðastuðulin
Tað tykjist fyri mær, sum at tingfólk ikki skilja øðina og frustratioinina hjá okkum deyðligu borgarum. Tað er ikki ein spurningur um øvundsjúku. Ikki ein spurningur um Tóshavn kontra bygd. Hetta er altso ein spurningur um fúlt órættvísi. Tey, sum hava langa leið til arbeiðis, kunnu søkja um ferðastuðul. Tingfólk fáa óansæð, hvørt tey vilja tað ella ei, 5-10 ferðir so stóran ferðastuðul. Og lágmarkið fyri okkum vanligu varð broytt í 2010. Kostnaðarendurgjaldið verður prístalsregulerða á hvørjum árið.

Vit vilja bara at tingfólk taka seg saman og eisini hjálpa til her í samfelagnum. Við avtøku av ferðastuðulinum kann sparast 3-4 millionir. Vilja tit tingfólk ikki spara ella hvat? Ella eru tit bara meira líka enn vit onnur?

Vil enda við orðinum hjá Bill Jusitinussen, einum mótstøðumanni fyri avtøku av ferðastuðulinum, og einum sokallaðum verja fyri tey veiku í samfelagnum.

Bill Jusitinussen í 2010 um lækkanina av ferðastuðulin til vanliga borgaran:
“Eitt land við visjónum hevði uttan iva hækkað hesa játtan sum eitt lið í einum
kreppupakka, men slíkar hava vit tíverri ikki í Føroyum.”

Teitur Vágadal
sjúkrarøktarfrøðislesandi

Kristianna l�gtingskvinna fyri Sj�lvst�risflokkin

21. februar 2012

Í dag hevur Kristianna Winther Poulsen sín fyrsta arbeiðsdag í Løgtinginum

Í dag hevur Kristianna W. Poulsen tikið sæti á Løgtingi fyri Jógvan Skorheim, sum er farin í pápa-farloyvi.´

Kristianna er limur í Vinnunevndini.

Tillukku Kristianna og góða eydnu við tingarbeiðinum.

Latum okkum vir�a vinnuna - enn einafer�

8. februar 2012

Jógvan við Keldu heldur áfram við útsøgnum um ivasamar serfrøðingar og, hvussu vit skulu virða vinnulívsfólk. Hann lovaði at koma við einari grein um Coca-Cola og marknaðarføring. Tíanverri var marknaðarføring ikki viðgjørd av Jógvan við Keldu, men var enn ein grein har funnist verður at serfrøðingum og var fylt við fleiri ógrundaðum pástandum.

Korrupt vinnulívsfólk
Ein ákæra sum Jógvan við Keldu beinleiðis kemur við, er at serfrøðingar kalla vinnulívsfólk korrupt. Sigur enntá ”Gunnvør Balle, leggur eisini upp til tað í síni skematisku grein.”

Tað undrar meg stórliga at Jógvan við Keldu megnar at finna hesar útsagnir. Hann tosar eisini um hugburðsmun, har eg og serfrøðingar leggja dentin á at skeiv vinnulívsfólk hava fingið fiskiloyvir. Tað undrar meg stórliga, hvar Jógvan við Keldu finnur hesar útsøgnir? Um eg so royni at lesa millum linjurnar hjá mær sjálvum og øðrum, finni eg tað ikki.
Greinin hjá Gunnvør Balle, løgtingskvinnu var ein eggjan til at betra um fiskivinnuna, hvørji ivamál mugu viðgerast. Hon eftirspurdi eina breiða tjóðarsemju. Og Jógvan við Keldu ákærir hana fyri at vera eftir vinnulívsfólki???

Hugburðsmunur
Nú hevur Jógvan við Keldu roynt at vart sína áskoðan og víst á, at hann skilur vinnulívsfólk, og teirra íløgur og dirvi. Men Jógvan við Keldu letur vera við at hugsa fram. Jógvan við Keldu megnar onkursvegna ikki at fyrihalda seg til spurningin, um at nýggjir aktørar, nýggjur peningur, kann koma inn í fiskivinnuna. Havi víst á núverandi trupulleika, sum nýggjir aktørar møta.
Fyri at fáa atgongd til fiskivinnuna, mugu tey seta seg í størri skuld, enn tey, sum byrjaðu av fyrstan tíð. Hendan konkreta spurning vil Jógvan við Keldu ikki viðgera undir tí uppíhaldinum at vit mugu virða tey, sum eru í fiskivinnuni.
Sigur enntá: ”Latið tað fáa frið sum virkar, og allarhelst ikki fer at virka betur við broyting.” Hann veit ikki sjálvur um ein broyting fer at vera fyri tað betra.

Tá skuldin í fiskiflotanum er vaksin í góðum tíðum, er tað tekin uppá at skipanin virkar?

Tá 1300 fólk eru farin úr flotanum, sum Jógvan við Keldu sjálvur vísti á, er tað tekin uppá at skipanini virkar?

Sanniliga er her hugburðsmunur
er mín endaliga staðfesting. Eg fór undir hetta greinasamskifti, fyri at sleppa frá at hoyra um kenslur yvirfyri vinnuni. Og hetta var eisini tað eg viðgjørdi í mínum aftursvarið til Jógvan við Keldu og Elsebeth Mercedes Gunnleygsdóttir. Vinnuni tørvar ikki kenslur. Hon dugir at brúka kenslur.
Coca-Cola varð tikið fram sum dømið, og onkursvegna megnaði Jógvan við Keldu at skilja hetta sum samanbering við tilfeingi. Kanska hann hevur lisið onkra aðra grein, tí at eg nevndi ikki tilfeingi við einum orðið í tí viðgerðini av Coca-Cola.
Síðani tá hevur Jógvan við Keldu ákært meg og onnur fyri at vera ímóti núverandi vinnulívsfólkum. Hann hevur ákært serfrøðingar fyri at vera í einari ópraktiskari dreymaverð, sum einki samband hevur við ”verulig vinnulívsfólk”, sum hann málber seg.
Eg havi biði um konkret dømi, men megnar Jógvan við Keldu ikki tað.

At fiskivinnan hevur trupulleikar at dragast við, vil Jógvan við Keldu ikki viðgerða, tí at núverandi skipan riggar fínt, sambært honum. Tá serfrøðingar og onnur ditta sær at ynskja broytingar, so er tað ikki saklig og faklig mótargument, sum verða brúkt.
Vit vera yviroyst við kenlsum, um at vinnulívsfólk eru røsk og djørv. At lívið er strævið og hart og nógvir dýrir satsningar vera gjørdir.

Vit vita øll hatta!

Hví skulu vit fáa sovorðið endurtikið, ístaðin fyri at koma við fakligum argumentum? Hetta ger bert at kjakið verður skeiklað, og eingin faklig viðgerð er.

Skuldin í flotanum er vaksin!
Aktørar í fiskivinnuni er fyri mismuni!
Nýggjir aktørar eru fyri mismuni!
Arbeiðseftirlitið, sum skal verja vinnulívið er skert ógvusliga!
o.s.fr.

Alt veruleikar, sum ikki vera viðgjørdir, tí at vit vera kvald við kenslum.

Vil bara enda við orðinum hjá Hermanni Oskarssyni um kjakið um viðgerð av tilfeinginum, við eini áheitan um at fyrihalda seg til tað, sum kjakað verður um:

”Skal man finnast at uppskotinum hjá okkum búskaparfrøðingum, so kom og sig okkurt um reglurnar fyri atgongd, og far ikki og mjarra um alt møguligt annað, sum onki hevur við uppskot okkara at gera!”

Teitur Vágadal
sjúkrarøktarfrøðislesandi

Latum okkum vir�a vinnuna 3

31. januar 2012

Havi ivast eitt sindur, hvørt eg skuldi svarað aftur, nú tá Jógvan við Keldu leggur seg eftir hugburðsmuni. Um Jógvan við Keldu við vilja, velur at fokuserað uppá og misskilja, eitt heilt einkult dømi, dugi eg ikki at siga. Eg helli til tankan, at Jógvan við Keldu fullkomiliga misskilur, tað kjak, hann sjálvur byrjaði. Hvussu vit virða vinnuna!

Hvussu virða vit so vinnuna?
Í fyrstu greinini hjá mær, viðgjørdi eg tað; Jógvan við Keldu tyktist tó ikki at skilja kritikkin.
Í næstu greinini hjá mær, fylgdi eg so Jógvan við Keldu inn í fiskivinnuna, og setti spurningin, um vinnan verður vird har? Men aftursvarið hjá Jógvan við Keldu skuffar meg. Eg væntaði kanska eitt samtykki, at okkara fiskivinna ikki hevur sømilig kor? At tey sum hava hugin, dirvi og peningin kunnu fáa líka góðan møguleika at fara inn í fiskivinnuna?

Goodwill
”Eitt eitur á forrætningsmáli “Good will”, kann tað ikki brúkast í hesum føri – Hvat er galið?” spyr Jógvan við Keldu.
Fólksins ogn verður skilgreinað, sum: Fólksins ogn! Hvussu annars kann hetta annars skilgreinast? Fólkið hevur ognarrættin. Tað, sum Jógvan við Keldu ikki skilur, er at síðan 2003 hava vinnulívsfólk umsitið ræðisrættin á fiskiloyvum og fiskidøgum. Vinnulívsfólk hava so sjálvandi brúkt henda møguleikan. Til fyrimuns fyri nøkur og ein eyka byrða fyri onnur. Hví Jógvan við Keldu ikki viðgerð hendan trupulleika, sum eg vísti á, er ikki til at skilja. Skuldin í fiskivinnuni er jú vaksin ógvusliga av tí sama! Hví vil Jógvan við Keldu ikki loysa henda trupuleika? Núverandi skipan, hevur víst seg at vera vanvirandi fyri nýggjar aktørar í fiskivinnuni. Og teir aktørar sum vóru í fiskivinnuni áðrenn broytingina, hava fingið vinningin, sum landið av røttum eigur. Landið hevur latið veiðiloyvi til vinnulívsfólk, og vinnulívsfólk selja tað víðari og fáa sjálvir vinningin. Hvat skilur Jógvan við Keldu ikki við hesum trupulleika? Hvussu kann nakar selja okkurt, sum upprunaliga hevur verið ókeypis?

Satsningur ella ókeypis fiskiloyvi?
Tá vinnulívsfólk satsa, fáa tey vinning (ella tap) av satsningum. At tey skulu fáa beinleiðis vinning av einum veiðiloyvi, givið av Fólkinum, er ikki rætt móti restina av vinnuni. Og so slettis ikki ímóti Fólkinum. Um Jógvan við Keldu ikki vil skilja hetta, so vil eg heita á hann at siga tað beinleiðis. Ikki at koma við løgnum undanførslum um hugburð.

At enda vil eg bara spyrja Jógvan við Keldu:
Vilja tygum virða alla vinnuna, so at hon, øll sum hon er, kann fáa líka karmar at virka í?
Vilja tygum virða alla vinnuna, við at lata marknaðarkreftirnar ráða, ótarnaðar av órættvísari viðferð av vinnulívfólk, sum av tilvild ikki eru í fiskivinnuni, og ikki hava FINGIÐ eitt fiskiloyvi?

Um Jógvan við Keldu ikki sær seg føran fyri at svara hesum einklum spurningum útfrá einum liberalistum sjónarmiðið, sum Fólkaflokkurin skal eitast at umbiðja, so vil eg bara heita á Jógvan við Keldu, at ikki svarað.

Teitur Vágadal
sjúkrarøktarfrøðislesandi

Annika Olsen svara� spurningi fr� J�gvani Skorheim

31. januar 2012

Jógvan Skorheim, løgtingslimur Sjálvstýrisflokksins, setti herfyri landstýriskvinnuni í almannamálum 8 spurningar, viðvíkjandi umstøðunum kring børnum við breki, og teir eru nú svaraðir.

Jógvan greiður í spurninginum soleiðis frá um eina familju, sum hava eitt barn við autismu:

"Hóast brekið, hevur tað - við hjálp av stuðli - borið til hjá barninum at gingið í vanliga fólkaskúlanum, og hjá familjuni at kunna búgva í útjaðaranum. (..) Tað er øll familjan sera glað fyri, og barnið trívist væl. Men nú, tá ungdómurin mennist og skal í hægri flokk, fellur ábyrgdin av stuðlinum frá kommuni yvir til landið, og nú ber einki til longur! Hóast Nærverkið viðurkennir, at barnið hevur rætt til stuðul (..) so eru boðini frá Nærverkinum, at eingir tímar eru tøkir til næmingin, tí alt longu er tillutað."

Hann spyr tí landstýriskvinnuna spurningar, sum t.d.

"1. Kann landsstýriskvinnan veita vissu fyri, at almenni politikkurin á økinum veitir trygd fyri, at familjur, sum hava barn við breki, ikki skulu noyðast av landinum?"

"3. Er tað góð fyrisiting, um borgarar fáa at vita, at ein umsókn er gingin á møti, samstundis sum boð verða givin um, at einki kann sigast um, nær ella hvussu nógvir stuðulstímar verða játtaðir?"

"7. Hvussu stór peningaupphædd skal játtast fyri heilt at nøkta tørvin? og hvussu nógv?"

Í stuttum svarar Annika Olsen soleiðis:

"Heldur enn at senda børn og familjur teirra av landinum, eiga vit, í størst møguligan mun, at tryggja teimum eina nøktandi tænastu í Føroyum. Í ávísum førum kann tað tó vera neyðugt at veita børnum tænastu í Danmark, tí avbjóðingin er so mikið stór og samansett, at vit ikki hava neyðugan førleika at hjálpa barninum í Føroyum."

Eg eri sannførd um, at starvsfólki í Nærverkinum er fakliga eins væl før fyri at veita børnum við serligum avbjóðingum eina nøktandi tænastu. Tað er so mín uppgáva, sum landsstýriskvinna at syrgja fyri, at Nærverkið fær neyðugar karmar at virka undir soleiðis, at málið kann røkkast."

Allir fyrispurningarnir og svar kunnu lesast her: http://goo.gl/DBEvz

Full semja um �taki� m�ti har�skapi � parlagi

25. januar 2012

Nú eg starvist við gransking og undirvísing í løgfrøði í Føroyum og altjóða, eru ikki nógv høvi at fáast við politiskar spurningar. Tí var spennandi at koma á tal við vinnumálaráðharran Johan Dahl um okkurt av gomlu avrikunum. Vit stóðu saman um at tryggja, at átakið móti harðskapi í parlagi og nærsambondum kom í lag. Hóast kjakið í Føroyum mangan sýnir djúpar ósemjur, so eru ógloymandi løtur, tá ið politiska skipanin stendur saman. Tí gleðir tað meg so ómetaliga nógv, nú ið fíggjarlógin skal endaliga fáast uppá pláss, at fáa høvi at minna á ta semjuna ið gjørd var, og sum nú má fremjast. Allir flokkar vóru við, lagt var upp fyri tiltakið í fíggjarkørmunum, og allir viðkomandi myndugleikar, stovnar, áhugabólkar - og ikki minst politiskir flokkar - vóru samskipaðir. Niðanfyri er skriv, sum eg sendi Johan Dahl til tess at minna á støðu okkara. Kenni meg sannførdan um, at samgongan gloymir ikki málið.

Vinnumálaráðið
Johan Dahl

Virðiligi landsstýrismaður,

Vísandi til drúgva samskifti um nevnda mál, skal eg nýta høvi vátta og vísa át, at Sjálvstýrisflokkurin hevur tikið undir við, góðkent og bundið seg at fremja nevndu verkætlan.

Málið hevði leingi ligið á láni, og var eg sjálvur varugur við tað í tíðini sum formaður í javnstøðunevndini.

Málið kom veruliga á dagsskrá, tá ið Amnesty og onnur skipaðu fyri almennum pallborðsfundi í nýggja Skálanum í Norðurlandahúsunum 25. november 2010.

Skráin var sera góð og tilfarið upplýsandi, brot:
Kl. 19.00 Vælkomin og Rósa Samuelsen landstýriskvinna setur fundin
Kl. 19.20 Kvinnuhúsið leggur fram um støðuna í Føroyum
Kl. 19.40 Stutt filmsinnslag frá Barnabata (tey hava gjørt ein stuttfilm, har tey spyja ung í Føroyum) og so kemur Barnabati leggur fram um støðuna ml. børn og ung í Føroyum
Kl. 20.10 Kristín Ástgeirsdóttir, stjóri á íslendsku Jafnréttisstofu segði frá, hvussu heildarætlan at fyribyrgja og steðga harðskapi móti kvinnum er íverksett í Íslandi
Kl. 20.40 Ljóðinnslag - myrkt inni og vit hoyra ljóðið frá einum húsaófriði
Kl. 20.45 Pallborðið situr klárt, tá ljóðinnslagið er liðugt
Kl. 21.20 Spurningar frá salinum/viðmerkingar frá Kvinnuhúsinum og Barnabata
Á pallborðsfundinum verður m.a umrøtt, um vit í Føroyum eiga at hava eina heildarætlan fyri at basa harðskapi móti kvinnum.
Her er dømi um hvat danska heilarætlanin innheldur. Leinkja til donsku heildarætlanina: http://www.lige.dk/files/PDF/vmk_uk.pdf

Fundurin var útvarpaður, so øll við minsta áhuga fyri politikki fingu hann við. Elin Winther Poulsen setti sera hvassar og góðar spurningar.

Sjálvur fekk eg høvi at greiða frá Sjálvstýrisfloksins støðu, at vit vildu seta slíkt átak í valskránna, men heitti tó á løgmann, sum sat mær undir lið, um at boða frá ítøkiligari ætlan landsstýrisins vegna.

Endin var, at hann boðaði frá, at málið skuldi loysast um ársskiftið 2011. Tá var eg errin floksins vegna, tí javnstøða hevur verið í skjaldrarmerkið floksins síðani Føroya Framburðsfelag varð stovnað í 1903; var errin av, at eg hevði lyft arvin eftir Mallu Samuelsen og mangar aðrar slóðarar í javnstøðuhøpi í Sjálvstýrisflokkinum.

Stutt eftir var bólkur settur, sum sera miðvíst arbeiddi móti málinum. Sjálvstýrisflokkurin var umboðaður á jøvnum føti við aðrar; sjálvur tó eg sætið men kunnaði sum vera man tá ið høvi var tingbólk, landsnevnd, valevni og limir.

(Einasti kritikkur var, at hetta dróg nakað út í mun til útmeldingina av pallborðinum, og onkur vildi hava hetta í stevnuskránni heldur enn valskránna).

Tíverri lá tó ofta illa fyri hjá mær at møta á fundunum í nevndini, tí aðrir fundir vóru ásettir sama dag í øðrum nevndum og høpum.

Men hetta styrkti bara møguleikan at tryggja breiða undirtøku og kunning í flokkinum. Soleiðis var eittnú hálvur dagur settur av sum evnisdagur tann 20/1 2011. Tá møtti Kristian Toftegaard Larsen okkara vegna, á øðrum fundum møtti Teitur Vágadal. Nevnda dag var dagsskráin sera fjølbroytt:
    Kl. 13 Vælkomin
    Kl. 13.10 - 13.40 Eyðun Joensen, sálarfrøðingur
    Kl. 13.40 - 14.10 Elin Reinert Planck, leiðari í Kvinnuhúsinum
    Kl. 14.10 - 14.40 Bergleif Brimvík, leiðari á kriminaldeildini hjá løgregluni
    Kl. 14.40 - 14.45 Stuttur steðgur
    Kl. 14.45 - 15.15 Oddbjørg Balle, leiðari í Barnarverndartænastuni
    Kl. 15.15 - 15.45 Olga Magnussen, leiðari á Blákrossheiminum
    Kl. 15.45 - 16.00 Møguleikar fyri eyka spurningar, kjak osfr.
Slíkt setir seg í minnið, og vit høvdu høvið at skifta orð um hetta fleiri ferðir á landsnevndarfundi og á valevnatiltøkum.

Havi ikki landsnevndarfundarfrásagnir hjá mær, men havi biðið landsnevndarformannin kanna, hvat har stendur. Málið er so í øllum førum tikið fram fleiri ferðir undir ''''kunning.''''

Serliga vil eg nevna, at eg var sera fegin um tann dagin, tá ið tíðindafundurin var hildin um álitið og semjuna, at okkum var handað sloyfa í myrkum purpurliti ið skal ímynda átakið móti hesum harðskapi.

Sloyfan sat í jakkanum meginpartin av árinum og gav hon mær mong høvi at práta við fólk um átakið móti harðskapi í parlagi og nærsambondum (sloyfan minnir um hana móti bróstkrabba, so høvið var ofta at greiða frá, at hetta var annað átak).

Minnist sera væl, at navni mín, Kári P. Højgaard spurdi um sloyfuna, og eg fekk høvi at minna á hetta frálíka tiltak, ið vit høvdu tikið undir við. Hann fegnaðist sum vera man, ikki minst tí hetta hevði so nógv at týða fyri fleiri av valevnunum.

Skal samanumtikið nýta høvi at takka fyri, at eisini Sjálvstýrisflokkurin var boðin við og fekk høvi at seta dám á og eiga bæði heiður og ábyrgd av átakinum.

Vinarliga

Kári á Rógvi
Formaður Sjálvstýrisfloksins fyrrverandi

Summart��in �sett n�stu �rini

22. januar 2012

Sjálvstýrisflokkurin er farin í samgongu fyri at fáa ávirkan.

Kunngerð

um

summartíð 2012, 2013, 2014, 2015 og 2016

Við heimild í § 1 í løgtingslóg nr. 66 frá 21. mai 1980

um summartíð verður ásett:

§ 1. Í árunum 2012, 2013, 2014, 2015 og 2016 verður

nýtt serstøk tíðarrokning, summartíð, í hesum tíðarskeiðum:

1) Í 2012 í tíðini millum 25. mars og 28. oktober.

2) Í 2013 í tíðini millum 31. mars og 27. oktober.

3) Í 2014 í tíðini millum 30. mars og 26. oktober.

4) Í 2015 í tíðini millum 29. mars og 25. oktober.

5) Í 2016 í tíðini millum 27. mars og 30. oktober.

§ 2. Summartíðin byrjar á fyrstnevnda degi í hvørjum

av tíðarskeiðunum kl. 01.00, og verður klokkutíðin tá

broytt og sett til kl. 02.00.

Stk. 2. Summartíðin endar á síðstnevnda degi í

hvørjum

av tíðarskeiðunum kl. 02.00, og verður

klokkutíðin tá broytt til kl. 01.00.

Stk. 3. Tann farni tímin verður í tíðarrokning tilskilaður

sum kl. 01.00 B og tann komandi tímin sum kl.

01.00 A.

§ 3. Henda kunngerð kemur í gildi 1. desember

2011. Samstundis fer úr gildi kunngerð nr. 91 frá 3.

oktober 2006 um summartíð 2007, 2008, 2009, 2010

og 2011.

Innlendismálaráðið, 21. november 2011

Kári P. Højgaard (sign.)

landsstýrismaður

/ Rúni Joensen (sign.)